Anasayfa > Yazar > Türk Sineması’nın Doğuşu

20.07.2012 Cum, 22:08

Türk Sineması’nın Doğuşu

Reklam

Ayastefanos’taki (Yeşilköy)  Rus Abidesi’nin yapılmasına neden olan, halk arasında 93 Harbi olarak bilinen (1877-1878) Osmanlı – Rus Savaşı  9 ay sürer. Edirne Mütarekesi ile sona erer.

Türkiye tarihinin en büyük yenilgilerinden biri olur, ve arkasından gelecek felaketler olarak nitelendirilen, 1912 -1913 Balkan Savaşları, 1912-1914 Birinci Dünya Savaşı ile devam eder.

Ruslar, Türklere karşı kazandıkları bu zaferlerini ölümsüzleştirmek için AYASTEFANOS’ta (Yeşilköy)bir anıt dikerler. Uzun yıllar, Türklere yenilginin acısını hissettiren ve ilk Türk filminin çekilmesine neden olan anıt, 1914 yılında yıkılır.

Rus mimarisinin özelliklerini taşıyan abide üç katlıdır. Kesme taşlardan yapılmıştır. Abidenin alt katında savaşta ölen subayların kemiklerinden oluşan bir bölüm vardır. İkinci katında rahip odaları vardır. Üst katta ise bir kubbe ve konik bir çatı bulunmaktadır. Dünyanın dördüncü büyüklükteki çanı ve eşyalar, anıt yıkılmadan alınıp askeri müzeye konmuştur, asıl değerli eşyalar, rahipler tarafından kaçırılmıştır.

Bir savaşın sonucunda yapılan Abide, bir başka savaşın başlangıcında yıkılarak, sinema tarihimizde  bir sembol haline gelecektir.

Abidenin yıkılışı günlerce sürmüştür. Rahmi zade Bahattin bey adlı ünlü fotoğrafçı abidenin yıkım fotoğraflarını çekmiş, kartpostallarını yapmıştır. Ayrıca yıkım aşamasındaki bir fotoğrafı da Enis Oza çekmiştir.

Abidenin yıkımını gerçekleştiren emekli yarbay Y.Bahri Doğanay’ın anılarında yıkılışın çekimlerinin yapıldığından bahseder.

Fuat Uzkınay’ın çektiği film maalesef bulunamamaktadır. Siyaset ve sanat tarihimizde önemli bir kayıptır.

Fuat Uzkınay’ın Merkez Ordu Sinema Dairesi adına çektiği bu film, Bir süre depolarda saklanır. Gösterimleri de yapılır. Daha sonra Yıldız Saray’ındaki, Merkez Ordu Sinema Dairesi, Ankara’ya taşınır. Araştırmalarda film kendi kutusundan çıkmaz.

Ayastefanos’taki Rus abidesinin yıkılışı filminden önce Türkiye’de beş film çekilmiştir. Bazılarının kimin tarafından çekildiği bilinmiyor, bazıları da yabancılar tarafından çekilmiştir.

FUAT UZKINAY KİMDİR?

 İlk Türk Sinemacılarından biridir. 1888 İstanbul-Üsküdar’da doğmuştur. İstanbul Erkek Lisesinden mezun olduktan sonra, İstanbul Darül Fünun’da Fizik, Kimya okumuştur.

İstanbul Sultanisi’nde memurluk yapmıştır.

Sinemaya ilgisi; öncelikle sinemanın keşfi ile ilgilenmekle başlar. Öğrencilere film gösterimleri yapar. Sirkeci’deki Ali Efendi Sineması ile ilk sinema işletmeciliğine başlar, daha sonra da Üsküdar’da üç sinemayı birden işletir. Ayastefanos’taki Rus Abidesinin yıkılışını çektikten sonra, Enver paşa tarafından kurulan Merkez Ordu Sinema Dairesinde Sigmund Weinberg’in yardımcılığına getirilir. Weinberg, MOSD’den ayrıldıktan sonra da MOSD’nin başına getirilmiştir. Weinberg ile bu kurum adına “Enver Paşa’nın Atları”nı, daha sonra da askeri konulu bir dizi film çekmiştir.

Weinberg’le birlikte ilk konulu uzun metraj film çalışmalarına “ Leblebici Horhor”, “Himmet Ağa’nın İzdivacı”  gibi filmlerle başlar.

Daha sonraları “Mürebbiye”, “Binnaz”, “Bican Efendi Mektep Hocası”, “Nur Baba” gibi filmleri çeker.

En önemli belgesel filmi “Zafer Yollarında”dır.

1956 yılında hayatını kaybetmiştir.

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.